Wykluczenie wspólnika ze spółki. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Część 1

Wykluczenie wspólnika ze spółki. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością

Aby mogła być spółka, muszą być wspólnicy. To raczej dość oczywiste stwierdzenie. Oczywistym jest też i to, iż aby taka spółka mogła dobrze funkcjonować, wspólnicy powinni mieć podobny pogląd na najważniejsze sprawy spółki, współdziałać ze sobą i nie podejmować działań, które byłyby sprzeczne z interesem samej spółki i pozostałych wspólników.

To raczej oczywiste. Tylko… co jeśli tak nie jest i np. jeden ze wspólników zaczyna podejmować działania szkodzące spółce? Albo z powodu długotrwałego wyjazdu w ogóle nie interesuje się sprawami spółki? Albo też np. wprost podejmuje działania konkurencyjne? Takich sytuacji może być naprawdę wiele.
Czy pozostali wspólnicy są w takiej sytuacji bezbronni i nic nie mogą zrobić?
Na szczęście nie.

Kodeks spółek handlowych przewidział takie sytuacje – i dlatego właśnie jest w kodeksie artykuł 266.

§ 1. Z ważnych przyczyn dotyczących danego wspólnika sąd może orzec jego wyłączenie ze spółki na żądanie wszystkich pozostałych wspólników, jeżeli udziały wspólników żądających wyłączenia stanowią więcej niż połowę kapitału zakładowego.
§ 2. Umowa spółki może przyznać prawo wystąpienia z powództwem, o którym mowa w § 1, także mniejszej liczbie wspólników, jeżeli ich udziały stanowią więcej niż połowę kapitału zakładowego. W tym przypadku powinni być pozwani wszyscy pozostali wspólnicy.
§ 3. Udziały wspólnika wyłączonego muszą być przejęte przez wspólników lub osoby trzecie. Cenę przejęcia ustala sąd na podstawie rzeczywistej wartości w dniu doręczenia pozwu.

Ok – zapoznałeś się z treścią przepisu. Wiesz już, ze pozostali wspólnicy mogą szukać ochrony swoich praw w sądzie.

Sąd może więc orzec wyłączenie wspólnika ze spółki z ważnych powodów.
Tak wynika wprost z treści przepisu.
Tylko… co to dokładnie są „te ważne powody”?
Na to pytanie nie ma odpowiedzi w treści przepisu.
Szukać więc trzeba przede wszystkim w orzecznictwie.
Sąd Najwyższy i Sądy Apelacyjne zajmowały się tą kwestią wiele razy.
Orzecznictwo jest tu całkiem bogate.
Tytułem przykładu można wskazać następujące orzeczenia:

Ważną przyczyną wyłączenia wspólnika jest działanie na szkodę spółki, niewykonywanie przez wspólnika uchwał, nadużywanie prawa indywidualnej kontroli, naruszenie zasad lojalności wobec spółki, prowadzenie działalności konkurencyjnej wobec spółki.
(wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 24.04.2013 r., sygn. akt I ACa 704/12)

2. Ważną przyczyną, o której mowa w art. 266 § 1 k.s.h., jest taka okoliczność, która pozwala na konkluzję, że działalność spółki w dotychczasowym składzie personalnym będzie wysoce utrudniona czy wręcz niemożliwa. Nie uzasadniają więc żądania wyłączenia przyczyny błahe, nieistotne, wynikające z drobnych sprzeczek czy niechęci między udziałowcami, a nawet poważniejsze różnice zdań co do funkcjonowania spółki niedezorganizujące jednak jej działalności. Generalną zatem przyczyną uzasadniającą wyłączenie wspólników jest obiektywnie istniejąca niemożność dalszej z nim współpracy. Podkreśla się przy tym, że sąd powinien jednak badać, czy powództwo o wyłączenie wspólnika oraz przytoczone na jego poparcie „ważne przyczyny” nie są aby pretekstem do pozbycia się niewygodnej osoby ze spółki.
(wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 17.12. 20115 r., sygn. akt V ACa 455/15)

W przepisie jest mowa o ważnych przyczynach.
Nie ma natomiast mowy o tym, iż te przepisy miałyby być zawinione przez tego wspólnika. Co oznacza, iż zawinione być wcale nie muszą.

O tym, czy te „ważne powody” zaistniały, czy nie, orzeka w każdym przypadku sąd.

A jak wygląda taka sprawa w sądzie?

Sąd orzeka o wyłączeniu wspólnika ze spółki w postępowaniu procesowym, a właściwość rzeczowa sądu zależy od wartości przedmiotu sporu.

Dalsza kwestia – bardzo istotna – to rozliczenia z występującym ze spółki wspólnikiem.

Zgodnie z treścią przepisu:

Art. 267.
§ 1. Sąd, orzekając o wyłączeniu, wyznacza termin, w ciągu którego wyłączonemu wspólnikowi ma być zapłacona cena przejęcia wraz z odsetkami, licząc od dnia doręczenia pozwu. Jeżeli w ciągu tego czasu kwota nie została zapłacona albo złożona do depozytu sądowego, orzeczenie o wyłączeniu staje się bezskuteczne.

– cenę przejęcia ustala sąd
– sąd ustala tę cenę na podstawie rzeczywistej wartości w dacie doręczenia pozwu
– przejęcie udziałów musi być całkowite
– chodzi tu o wartość rzeczywistą, odpowiadającą wartości udziału
– sąd określa też termin, w ciągu którego wyłączonemu wspólnikowi ma być zapłacona cena przejęcia – wraz z odsetkami

Aby wyłączenie wspólnika ze spółki było skuteczne muszą mieć miejsce następujące zdarzenia:
1/ uprawomocnienie się orzeczenia sądu w sprawie o wyłączenie wspólnika
2/ określenie przez sąd ceny przejęcia oraz terminu zapłaty
3/ faktyczna zapłata ceny przejęcia wraz z odsetkami.

Tak – sam tylko fakt uprawomocnienia się orzeczenia to jeszcze za mało.

I tak, sprawy w sądach zazwyczaj trwają długo.
Zapytasz więc może jak ma wyglądać działalność takiej spółki, gdy sprawa jest już na etapie sądowym, a relacje między wspólnikami są wyjątkowo złe?

Dlatego też jest w kodeksie spółek handlowych art. 268.

Art. 268.
W celu zabezpieczenia powództwa sąd może, z ważnych powodów, zawiesić wspólnika w wykonywaniu jego praw udziałowych w spółce.
Wniosek taki (o zabezpieczenie powództwa) można zawrzeć już w pozwie.
Warto o takiej możliwości pamiętać, formułując pozew do sądu.

Brzmi skomplikowanie? Cóż nie są to proste sprawy. Ale czasami nie ma innego wyjścia i wniesienie sprawy do sądu pozostanie jedynym wyjściem.

Pamiętaj – bardzo ważne w sprawach sądowych jest postępowanie dowodowe.

I jeszcze coś: każda sytuacja jest inna – zawsze warto skonsultować się z prawnikiem (najlepiej przed wniesieniem pozwu do sądu)

Podział majątku wspólnego

Artykuły na tej stronie dotyczące podziału majątku cieszą się chyba największym powodzeniem ze wszystkich.

Dlatego będzie ich więcej. A nawet dużo więcej.

Tylko już nie na tej stronie.

Jesteś zainteresowany tematyką podziału wspólnego majątku?

Po zakończeniu małżeństwa, związku partnerskiego, spółki prawa handlowego?

To koniecznie zaglądaj tu:

www.jakpodzielicmajatek.pl

 

Doręczenia korespondencji z sądu – istotna zmiana

Doręczenia przesyłek sądowych – a więc wyroków z uzasadnieniami, zawiadomień, kserokopii z akt sprawy – to naprawdę istotna kwestia.  Szczególnie ważne są orzeczenia (wyroki lub postanowienia) z uzasadnieniami. Jest tak, ponieważ od daty doręczenia odpisu orzeczenia z uzasadnieniem liczy się termin do wniesienia środków zaskarżenia – a więc apelacji czy też zażalenia. Dotychczas doręczeniami tymi zajmowała się Poczta Polska, a odbiór awizowanych przesyłek był możliwy w placówkach pocztowych.

Ale od teraz będzie inaczej. Przesyłki z sądów nie będą już dostarczane przez pocztę. I nie będzie skutkiem tego możliwy ich odbiór w placówce pocztowej. Przesyłki będą do odbioru w różnych miejscach – bardzo często w kioskach Ruchu.

Jeśli więc znajdziesz awizo w skrzynce pocztowej, sprawdź dokładnie gdzie powinieneś odebrać przesyłkę z sądu i koniecznie odbierz ją jak najwcześniej, a już na pewno  przed upływem 14 dni kalendarzowych od daty  pierwszej próby doręczenia. Konsekwencje braku odbioru korespondencji z sądu mogą być bowiem naprawdę poważne. Nieodebrana przesyłka do sądu wróci, ale (potocznie rzecz ujmując) będzie traktowana tak, jakby doręczona została.

Zmienił się podmiot, który będzie przesyłki doręczał, ale nie zmieniły się przepisy k.p.c. w kwestii doręczeń.

Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 10 października 2013r.

Złożenie przez uprawnionego do zachowku wniosku o stwierdzenie nabycia spadku na podstawie ustawy przerywa bieg terminu przedawnienia jego roszczenia o zachowek należny od spadkobiercy ustawowego.

Kiedy można podzielić majątek wspólny?

Zasadą jest, iż podział majątku wspólnego dokonywany jest po uprawomocnieniu się wyroku w sprawie o rozwód.

Co do zasady podział majątku wspólnego następuje w odrębnym postępowaniu, przeprowadzanym przed sądem rejonowym – już po zakończeniu sprawy o rozwód.

Nie jest to jednak jedyna możliwość. Podział majątku wspólnego może nastąpić już w sprawie o rozwód.

Jest w przepisach kodeksu rodzinnego i opiekuńczego  podstawa, aby „załatwić” wszystko w jednym postępowaniu. Takie rozwiązanie to jednak wyjątek.

Zazwyczaj najpierw sprawę o rozwód rozpatruje sąd okręgowy, a podziałem majątku zajmuje się sąd rejonowy po zakończeniu sprawy o rozwód.

Podział majątku w sprawie o rozwód może  więc nastąpić pod warunkiem, iż nie spowoduje zwłoki w postępowaniu – a więc w praktyce w sytuacji gdy między małżonkami nie ma sporu co do tego, co wchodzi w skład majątku wspólnego oraz jaką wartość mają poszczególne składniki. (oczywiście podział taki w sprawie o rozwód możliwy jest tylko wtedy gdy strony są też zgodne co do samego sposobu podziału majątku).

Ale to jeszcze nie wszystko :

Podział majątku wspólnego jest także możliwy  w czasie trwania małżeństwa, ale pod jednym bardzo istotnym warunkiem: a mianowicie: strony (czyli małżonkowie) zawarły wcześniej umowę w przedmiocie ustanowienia ustroju rozdzielności majątkowej.

Strony mogą – pozostając wciąż małżeństwem – ustanowić w swoim małżeństwie ustrój rozdzielności majątkowej.

Strony mogą  w czasie trwania małżeństwa w drodze umowy  – zawartej w formie aktu notarialnego  –  wprowadzić w małżeństwie ustrój rozdzielności majątkowej.

Rozdzielność majątkowa otwiera drogę do dokonania podziału wspólnego majątku.

Jest tak ze względu na treść art. 35 k.r.o.

w czasie trwania wspólności ustawowej żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego. Nie może również rozporządzać ani zobowiązywać się do rozporządzania udziałem, który w razie ustania wspólności przypadnie mu w majątku wspólnym lub w poszczególnych przedmiotach należących do tego majątku.

W określonych przypadkach także sąd – po przeprowadzeniu postępowania może orzec w przedmiocie ustanowienia między małżonkami rozdzielności majątkowej. Także uprawomocnienie się takiego wyroku umożliwia dokonanie podziału wspólnego majątku. 

Podział wspólnego majątku jest możliwy tylko wtedy, gdy małżonkowie zdecydowali się na zawarcie umowy w przedmiocie rozdzielności majątkowej  albo gdy wspólność majątkowa ustała np. wskutek uprawomocnienia się wyroku w sprawie o rozwód.

Warto wspomnieć, iż wspólność ustawowa ustaje nie tylko z datą uprawomocnienia się wyroku w sprawie o rozwód.

Jak wspomniałam powyżej, sąd może wydać orzeczenie w przedmiocie ustanowienia rozdzielności majątkowej między małżonkami- decyduje wtedy – co do zasady- moment uprawomocnienia się wyroku sądu. W wyjątkowych sytuacjach możliwe jest, aby była to wcześniejsza data. Tak może się stać w szczególności w sytuacji, gdy małżonkowie od dawna nie mieszkali razem, prowadzili osobne gospodarstwa domowe i nie mieli żadnej wiedzy o swojej sytuacji finansowej.

Niezależnie od tego, ustrój rozdzielności majątkowej powstaje z mocy prawa z dniem uprawomocnienia się wyroku sądu w sprawie o separację. Ale i to jeszcze nie wszystkie przypadki, kiedy wspólność ustawowa  z mocy prawa ustaje.

Wspólność ustawowa ustaje też w wyniku sądowego ubezwłasnowolnienia jednego z małżonków oraz w przypadku ogłoszenia upadłości jednego z małżonków.

Po dacie ustania wspólności majątkowej  mamy do czynienia wyłącznie z majątkami osobistymi każdego z małżonków.

Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 2013r.

1. Do zatwierdzenia uchylenia się od skutków prawnych niezłożenia pod wpływem błędu oświadczenia w przedmiocie przyjęcia bądź odrzucenia spadku niezbędne jest złożenie oświadczenia o przyjęciu spadku wprost lub z dobrodziejstwem inwentarza albo o odrzuceniu spadku w formie wymaganej przez art. 1018 § 3 k.c.

2. Oświadczenie w przedmiocie przyjęcia bądź odrzucenia spadku może być złożone w toku postępowania o zatwierdzenie uchylenia się od skutków prawnych niezłożenia oświadczenia w przedmiocie przyjęcia bądź odrzucenia spadku, a jego skuteczność zależy od zachowania terminu określonego w art. 1019 § 1 w związku z art. 88 § 2 k.c.

Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 13 grudnia 2013r. – darowizna na wypadek śmierci

Dopuszczalne jest zawarcie umowy darowizny na wypadek śmierci, jeżeli jej przedmiotem są konkretne rzeczy lub prawa, a umowa nie jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.

Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21 listopada 2013r.

O powadze rzeczy osądzonej decyduje, poza identycznością stron oraz przedmiotu rozstrzygnięcia, także tożsamość podstawy sporu.

Jak napisać pozew o rozwód?

Zgodnie z przepisami kodeksu rodzinnego i opiekuńczego – jeżeli między małżonkami nastąpił „zupełny i trwały rozkład pożycia”, każdy z małżonków może żądać, ażeby sąd rozwiązał małżeństwo przez rozwód (art. 56 § 1 k.r.o.). Oznacza to, iż z pozwem o rozwód może wystąpić tylko mąż lub żona i nikt inny.

W aktualnym stanie prawnym jedynie sąd może rozwiązać małżeństwo przez rozwód. Nie można więc skutecznie rozwiązać małżeństwa w inny sposób (np. w drodze umownej).

Aby rozpocząć postępowanie przed sądem należy wnieść pozew o rozwód.

Pozew o rozwód powinien zawierać.:

– oznaczenie sądu, do którego pozew jest skierowany (właściwe do orzekania w sprawach o rozwód są sądy okręgowe)

– imię i nazwisko oraz adres zamieszkania powoda, czyli osoby wnoszącej pozew  a także imię i nazwisko oraz adres zamieszkania  pozwanego, czyli współmałżonka. W pozwie powód powinien także podać swój numer PESEL;

– oznaczenie rodzaju pisma – tj. właśnie wskazanie, iż jest to pozew o rozwód

dokładnie określone żądanie pozwu

– podpis powoda (jeśli powód sam wnosi pozew, jeśli powód jest reprezentowany przez adwokata pozew podpisuje adwokat)

– wymienienie załączników (np. dokumentów stanowiących dowody w sprawie).

Szczególnie istotne jest  precyzyjne określenia żądania (a więc przede wszystkim wskazanie, iż powód wnosi o rozwiązanie małżeństwa przez rozwód) oraz przytoczenie okoliczności faktycznych uzasadniających żądanie a także dowodów na ich poparcie (dowodami takimi mogą być np. dokumenty, zdjęcia, zeznania świadków).

Uwaga: w obecnym stanie prawnym należy w pozwie wskazać wszystkie możliwe do przeprowadzenia dowody na tym etapie sprawy.

Powód, wnosząc pozew, powinien wskazać, czy domaga się rozwodu z orzekaniem o winie, czy też bez orzekania o winie. Jeśli powód wnosi o rozwód z orzekaniem o winie drugiej strony, koniecznie musi dołączyć do pozwu dowody uzasadniające swoje żądanie.

Jeśli małżonkowie posiadają małoletnie dzieci, należy zamieścić w pozwie także wnioski co do przyznania władzy rodzicielskiej oraz co do sposobu określenia kontaktów z małoletnimi dziećmi. W pozwie rozwodowym, oprócz sposobu wykonywania władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi oraz sposobu ustalenia kontaktów z dziećmi zawrzeć należy także wniosek w przedmiocie alimentów na dzieci; ponadto  niezależnie od alimentów na dzieci, żona (mąż) wnosząc pozew o rozwód z winy męża (żony) może już w pozwie o rozwód  zawrzeć wniosek o przyznanie alimentów także na siebie.

Ponadto warto wiedzieć, iż w sprawie o rozwód sąd orzeka nie tylko o władzy rodzicielskiej i kontaktach z dziećmi. Zgodnie z treścią art. 58 par. 2 k.r.o. : jeśli małżonkowie zajmują wspólne mieszkanie, sąd w wyroku rozwodowym orzeka także o sposobie korzystania z tego mieszkania przez czas wspólnego zamieszkiwania rozwiedzionych małżonków w tym mieszkaniu. Ponadto – także zgodnie z treścią tego przepisu – w wyjątkowych wypadkach, gdy jeden z małżonków swym rażąco nagannym postępowaniem uniemożliwia wspólne zamieszkiwanie, sąd może nakazać jego eksmisję na żądanie drugiego małżonka. 

W pozwie o rozwód można też żądać zasądzenia kosztów postępowania.

W pozwie należy wskazać, jakie dowody na poparcie naszych twierdzeń ma przeprowadzić sąd – czyli np.  jakich świadków ma wezwać (ewentualnie do jakich instytucji ma się sąd zwrócić, celem uzyskania istotnych informacji)

Wyjątkowo sąd może przeprowadzić – wraz ze sprawą o rozwód – także podział majątku wspólnego. W takiej sytuacji również w pozwie musi znaleźć się stosowny wniosek.  Sąd może – na wniosek jednego z małżonków – dokonać podziału majątku wspólnego, jeśli przeprowadzenie tego podziału nie spowoduje nadmiernej zwłoki w postępowaniu.

Pozew o rozwód może także zawierać wniosek o zabezpieczenie powództwa. Szczególnie często w pozwach o rozwód pojawią się wnioski o zabezpieczenie alimentów. 

Wraz z pozwem należy także uiścić opłatę w wysokości 600zł.,-

Zapraszam na blog spadkowy

Na podstronie tej sporo piszę o prawie spadkowym. Ale o prawie spadkowym piszę nie tylko tu.

Więcej ważnych informacji z zakresu prawa spadkowego, w tym także aktualności i orzecznictwo przeczytać można na blogu, który poświęcony jest w całości problematyce prawa spadkowego.

Zachęcam wszystkich zainteresowanych problematyką prawa spadkowego do odwiedzin mojego bloga i komentowania wpisów.

Blog dostępny jest pod adresem :  www.blog-spadkowy.pl